“Edison Bilseydi!”, Devlet Planlama Teşkilatı koordinasyonunda Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından finanse edilen, “Sürdürülebilir Kalkınmanın Sektörel politikalara Entegrasyonu Hibe Programı” çerçevesinde, Kayseri Ticaret Odası tarafından yürütülen bir projedir. Bir yıl (Aralık/2006 – Kasım/2007) süren projenin bütçesi ise klaşık 55 bin avro. Amacı; aralarında Kayseri Ticaret Odası üyelerinin de bulunduğu, Kayseri kamuoyunda ve dışında; “İş Yerlerinde ve evlerde elektrik tasarrufu” için bilinç oluşumuna katkıda bulunmak; yapılacak uygulamalara yol gösterebilmek.Bu projenin üç temel dayanak noktası var: Birincisi; enerji kaynaklarının gelişi güzel kullanılması sonucunda katlanarak artan “küresel ısınma”. İkincisi; ülke olarak enerjide “dışa  bağımlılığımız” ve nihayet yapılabilecek her tasarrufun, özelde “elektrik tasarrufunun”, aile bütçesine yapacağı küçümsenemeyecek katkı. Enerjinin “hoyratça” kullanımının “küresel ısınmaya katkısını görerek yaşamaya başladık. Gelinen bu nokta, tüm insanlığın  sorunu olarak karşımızda durmakta. Bu konuya, ülkelerin ve insanların duyarlı olması, “vakit geç olmadan!” önlemler almaya başlaması en büyük temennimizdir.Ülkemizin “enerji bağımlılığı”na gelince bir iki rakam vermek isterim. Umarım bu rakamlar Ülkemizde, “enerji tasarrufu” bilinci oluşmasına ve bunun hayata geçmesine yardımcı olur.

Ülke olarak, 2005 yılında, doğal gazdan, güneşe; sudan petrole kadar tüm tükettiğimiz enerjinin “ton eşdeğer petrol” karşılığı 91,6 milyon TEP; buna karşılık üretimimiz 25,2 milyon TEP; enerji açığımız; 66,4 milyon TEP olmuştur. Bu durumda; enerji üretimimizin tüketimimizi karşılama oranı yüzde 27. Yani tüketimimizin dörtte biri kadarın ulusal kaynaklardan karşılıyoruz. Uluslararası enerji karşılaştırmalarında “enerji yoğunluğu”

önemli bir ölçüt olarak kabul edilmektedir. Ayrıca; enerjinin verimli kullanımının temel göstergelerinden biri de enerji yoğunluğunun düşürülmesidir. Kullandığımız enerjiye bir de  “Enerji Yoğunluğu” açısından bakacak olursak, durumumuzun, hiç de iç açıcı olmadığını görürüz. Ülkemizde kişi başına enerji tüketimi OECD ülkeleri ortalamasının yaklaşık beşte biri civarında; buna mukabil, birim malın üretimi için harcanan enerji miktarını veren “enerji yoğunluğu” OECD ortalamasından iki katından daha fazla. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre gelişmiş ülkelerde enerji yoğunluğu 0.09-0.19 arasında iken, ülkemizde 0.38 olması ve üstelik azalma eğilimi göstermemesi, bu konunun ciddi  olarak ele alınması gereğini ortaya koymaktadır. Enerjiyi “kötü” kullandığımız gibi, “bağımlı” hale de geldik… Sözgelimi; doğal gaz üretim ve tüketim rakamlarına baktığımızda bunu açıkça görmekteyiz. 2006’te; 30,7 milyar Cm3 (Kontrat metreküp) doğal gaz ithal etmişiz. Bunun 19,6 milyar Cm3’ünü Rusya Federasyonu’ndan (RF) almışız. RF’nin alımdaki payı Yüzde 64, TPAO’nun üretimi ise, 890 milyon m3, civarında. 2006’te tükettiğimiz 30,5 milyar Cm3 doğal gazın yaklaşık yüzde 55’ini elektrik üretiminde, yüzde 24’ünü evlerde, yüzde 21’ini sanayide, kullanmışız. Ayrıca; ürettiğimiz elektriğin yüzde 40’a yakınını da doğal gazdan elde etmişiz. Bazı yıllarda bu rakamın yüzde 40’ın da üzerine çıktığını da biliyoruz. İletim ve dağıtım şebekelerinde, elektrik kayıp ve kaçak oranı, son yıllarda yüzde 24’ler civarına çekildi. Daha önceki yıllar, yüzde 30’lara dayanmıştı. Ayrıca; bunun kadar belki de daha önemlisi, elektrik sayaçlarımızın kaydettiği elektriği nasıl kullandığımız hakkında rakamsal olarak hiçbir  verimiz de yok. Ama çok kötü kullandığımız muhakkak. Yukarıda anlatmaya çalıştığımız tablolar bize, enerjide ne kadar dışa bağımlı olduğumuzu; ayrıca, elektriği “etkin” ve  “verimli” yani “tasarruflu” kullanmamız gerektiğini göstermektedir. Yine bu tablolar; hem “sürdürülebilir ülke kalkınması”na yardımcı olabilmek ve hem de “gelecek nesillere yaşanabilir bir çevre” bırakabilmek için “enerjiyi”, “tasarruflu” kullanmamız gerektiğinin uyarılarıdır. “Karınca kararınca” da olsa, bir yerden, hem de “bireysel” olarak  bir şeylerden başlamak gerekir, diye düşünüyoruz. Hem, “küçük küçük düzeltmelerin sonunda, bütünün düzelteceğini” biliyoruz. Sonuçta; Enerjide yoğun bir biçimde dışa bağımlıyız; bu yetmediği gibi bunu da çok “kötü” ve “hor” kullanıyoruz. O halde; “Edison Bilseydi!” demekte “haksız mıyız?” Ya da, hayatımızı kolaylaştıran, güzelleştiren  ampulden tutun da birçok araç ve gereci icat eden Edison, bizlerin elektriği “etkin”  ve “verimli” kullanmayacağımızı bilseydi bunları icat eder miydi?

Projemizin, Odamız ve ortağımız TÜKOBİR Kayseri Şubesi ile sürdürüleceğini ifade eder, hereksin konuya destek vereceği bilinci ile daha da güçleneceğimizi düşünüyoruz. Proje boyunca yaptığımız sunumları ekte ilginize sunuyoruz.