LED İLE AYDINLATMA

LED teknolojisi 1960’lı yıllardan sonra adım adım geliştirilmiştir. Geçmiş yıllarda LED’ler genellikle pano gösterge ışıkları ve dahili sinyalizasyon uygulamaları için kullanılmıştır. Küçük boyut ve düşük ışık gücüyle sınırlı olmaları nedeniyle LED’ler sadece kısa mesafelerden etkin olarak algılanabiliyorlardı. LED’lerin dış ortamda kullanılmaya başlanmasıyla, dış ortamdaki ışık miktarlarının yüksek olması bazı sorunlar oluşturmuştur.

Son yıllarda LED teknolojisinin daha da geliştirilerek ultra-parlak LED’lerin üretilmesi ve yeni sistem tasarımı ile LED’lerin ışık gücünün arttırılması sonucu birkaç firma LED tabanlı trafik sinyal lambaları üretmeye başlamıştır. 

İnsan gözünün algılayabileceği dalga boyu aralığında, karmaşık kimyasal bir bileşik olan AlInGap kullanılarak sarı ve kırmızı ışık veren LED’ler üretilmiştir. A.B.D’de ilk LED’li sinyalizasyon çalışmaları 1990’lara dayanır. Sarı, kırmızı ve yeşil renklerinin üçünün birden LED’ler ile sağlanması 1995 yılında Japonya’da InGaN kimyasal bileşiminin bulunmasıyla mümkün olmuştur.

Son zamanlarda aydınlatma sistemlerinde LED’lerin kullanılması yaygınlaşmıştır. Yarıiletken teknolojisinin gelişmesiyle daha küçük akımlarda daha yüksek şiddette ışık veren daha küçük ebatlarda LED’ler geliştirilmektedir. Bu da LED’lerin aydınlatma sistemlerinde kullanılmasında avantaj sağlamaktadır. 

LED’ler fiziksel olarak katı yapıda, optoelektronik yarıiletken bir elemandır ve girişine gelen enerjinin çoğunu direkt ışığa çevirir. Enerji verimi, uzun ömür performansı, az ısı oluşturması, sarsıntı ve titreşime karşı mukavemeti ve tasarım esnekliği başlıca üstün özellikleridir. Düşük güç tüketimi sayesinde enerji tasarrufu sağlarlar. Güneş enerjisi ile kullanıma uygundurlar. Flaman teli ve hareketli parça içermediklerinden sarsıntı ve titreşimlerden etkilenmezler.

FİBER OPTİK İLE AYDINLATMA

Işığı, fiber kablolarla elektrik veya ısı enerjisinin olumsuz etkilerini barındırmaksızın taşıma olarak ifade edilen yeni bir aydınlatma tekniğidir. Fiber optik sistemlerde ışığın Ultraviyole(UV) ve infrared(IR) ışınımlar içermemesi nedeniyle değerli nesnelerin ve patlama riski yüksek yerlerin aydınlatılması için en iyi alternatiftir. Işık kaynağı ile armatürün farklı yerlerde olması, ulaşılması ve bakımı zor noktaların aydınlatılmasında kolaylık sağlar. Ayrıca efekt ve farklı modelleme seçenekleriyle tasarımda önemli bir yeri vardır.

Fiber optik bir sistem 3 kısımdan oluşur;

1- İçerisinde ışık kaynağı, yansıtıcı, fan filtre gibi elemanlar bulunan kaynak,

PMMA(polimetilmetakrilat) veya cam fiber yapıda olabilen ve görevi ışığı taşımak olan fiber lifler,

Fiber liflerin ucuna yerleştirilen ve kullanım amacına bağlı olarak çeşitli efekt ve ışık dağılımını kontrol eden bir armatür.

Fiber optik sistemin sağladığı avantajlar olarak aşağıdakileri sayabiliriz;

1 – Tek bir kaynaktan bir çok noktaya ışık dağıtılabilir.

2- Işık soğuktur ve bu sayede cisimlere yakın konumlandırılabilir.

3– Işık beraberinde UV ve IR ışınımları taşımaz.

4 – ışık çok hassas olarak yönlendirilebilir.

5 – Işığın manyetik alan oluşturmaması sayesinde toz ve benzeri partikülleri harekete geçirmez.

6 – Geleneksel sistemlere nazaran çok daha estetiktir.

7 – Bakım ve işletme giderleri düşüktür.

8 – Sisteme çeşitli efektler eklenebilir.

Dezavantajları 

İlk yatırım maliyetleri yüksektir.

Tasarımı ve montajı detaylı işçilik gerektirir.

Yüksek çıkış gücü yoktur.

Müze ve sergi alanlarında, cephe, anıt ve heykel aydınlatmasında, patlama riski olan yerlerde, ulaşılması zor olan yerlerde ve özellikle estetik tasarımın önem kazandığı yerlerde fiber optik ile aydınlatma kullanılmaktadır.